Truyền hình trả tiền tiên phong tiềm ẩn nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh.

Theo bà Lan, việc xuất hiện một nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường gây quan ngại cho các doanh nghiệp, cơ quan quản lý và người tiêu dùng và có dấu hiệu vi phạm Luật Cạnh tranh

Đứng vị trí thứ hai là VTVcab với thị phần tăng mạnh từ 19% năm 2011 lên 30% vào năm 2013, đứng thứ ba là trọng điểm Truyền hình cáp của Đài Truyền hình TP.

Thế nhưng, những hành vi này lại chưa được quy định trong Luật Cạnh tranh do đó cần phải sửa đổi, bổ sung vào Luật để bảo đảm lợi quyền người dùng. Thí dụ, bản quyền phát sóng siêu việt Anh ở Việt Nam tăng từ 4 triệu USD mùa giải 2007 - 2010 lên 19 triệu USD mùa giải 2011 - 2013 và nhảy vọt lên tới 37,5 triệu USD mùa giải 2013 - 2016.

Năm 2011, tổng doanh thu thị trường truyền hình trả tiền Việt Nam đạt 2 tỷ USD, sau đó tăng lên 2,5 tỷ USD vào năm 2012. Từ kết quả này, Cục Quản lý canh tranh khuyến nghị các cơ quan quản lý quốc gia (như Bộ TT&TT, Bộ Công thương) cần tăng cường giám sát, quản lý hoạt động của thị trường truyền hình trả tiền bởi thị trường này đang tiềm tàng nhiều nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh.

Bà Trần Phương Lan - Trưởng Ban giám sát và quản lý cạnh tranh (Cục Quản lý cạnh tranh) cho biết, bây chừ thị trường truyền hình trả tiền được được chia làm 5 nhóm doanh nghiệp chính: Cung cấp nội dung; cung cấp các kênh nước ngoài; biên dịch và biên tập; cung cấp dịch vụ liên tưởng đến truyền hình; cung cấp thuê bao truyền hình trả tiền.

VTVcab "kêu" đang bị phá hoại mạng truyền hình cáp tại Hà Nội / Các đài "chê", không muốn phân phối gói kênh K+ / IMG thắng đậm thương vụ bản quyền trác tuyệt Anh/ 2,7 triệu thuê bao analog hết dịp xem gói độc quyền siêu việt Anh Năm 2012, Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ công thương nghiệp) đã tiến hành khảo sát về thực trạng cạnh tranh trong lĩnh vực truyền hình trả tiền.

Nên, cơ quan quản lý cần tăng cường quản lý, giám sát hơn nữa để thị trường đang phát triển rất mạnh mẽ này đi vào cạnh tranh lành mạnh.

Sự leo thang của giá mua bản quyền khiến người tiêu dùng phải gánh chịu nhiều hệ lụy. Sự tồn tại các doanh nghiệp có thị phần thống lĩnh sẽ tiềm ẩn nguy cơ lạm dụng vị trí thống lĩnh trong các thỏa thuận, hợp đồng cung cấp dịch vụ với người tiêu dùng, có các hành vi cản ngăn sự tham dự thị trường của các doanh nghiệp khác.

Nhóm doanh nghiệp được coi là có vị trí thống lĩnh thị trường nếu cùng hành động nhằm gây hạn chế cạnh tranh và thuộc một trong các trường hợp sau đây: Hai doanh nghiệp có tổng thị phần từ 50% trở lên trên thị trường can dự; Ba doanh nghiệp có tổng thị phần từ 65% trở lên trên thị trường can hệ; Bốn doanh nghiệp có tổng thị phần từ 75% trở lên trên thị trường liên tưởng.

Riêng trong nhóm cung cấp thuê bao tới người xem, nếu tính thị phần theo doanh thu thì SCTV đang dẫn đầu thị trường với thị phần tăng từ 22% năm 2010 lên 32% năm 2011 và năm 2012 đã đạt 40%. Điều này đặt ra nhiều câu hỏi của các doanh nghiệp truyền hình trả tiền về vai trò khống chế thị trường của VTV. Từ kết quả này, Cục Quản lý cạnh tranh đánh giá rằng SCTV đang là doanh nghiệp thống lĩnh thị trường, đồng thời VTV giữ tới hơn 70% thị phần tại các doanh nghiệp do VTV là chủ sở hữu hoặc tham gia góp vốn là VTVcab, SCTV và K+.

Bà Trần Phương Lan cho rằng, những hành vi này có vi phạm Luật Cạnh tranh hay không thì cần khảo sát và đánh giá kỹ hơn, tuy nhiên nó cũng ảnh hưởng lớn đến người tiêu dùng. Theo bà Lan, vấn đề nổi cộm nhất trong cạnh tranh là bản quyền truyền hình, đặc biệt là đối với bản quyền phát sóng các giải đấu thể thao.

Nhiều "chiêu" cạnh tranh không lành mạnh Khảo sát từ phía người tiêu dùng cho thấy, thị trường truyền hình trả tiền đã xuất hiện các hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh. Hiện có khoảng 40 doanh nghiệp tham gia vào thị trường truyền hình trả tiền trong đó có 20 doanh nghiệp thuộc nhóm cung cấp thuê bao đến người xem.

Ảnh: SCTV ICTnews - Cục Quản lý cạnh tranh khuyến nghị các cơ quan quản lý nhà nước (Bộ TT&TT, Bộ Công thương) cần tăng cường giám sát, quản lý hoạt động của thị trường truyền hình trả tiền bởi thị trường này đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh. HCM với thị phần đạt 15% vào năm 2012. Ví dụ, nhiều doanh nghiệp ưng chuẩn các kênh chương trình tự sinh sản và báo chí để nói xấu đối thủ.

Việc nhiều doanh nghiệp lớn đua nhau cạnh tranh mua bản quyền với chi phí "khủng" là căn nguyên khiến giá thuê bao liên tiếp tăng. Đây cũng là thị trường có tốc độ phát triển nhanh đạt mức bình quân 7,3%/năm trong vòng 15 năm, riêng trong thời gian từ 2011 - 2013 tốc độ phát triển đạt 20 - 25%/năm.

Bên cạnh đó, một hiện tượng gây bức xúc cho người dân là nhiều doanh nghiệp truyền hình đã móc nối với chủ đầu tư các khu thị thành và căn hộ để độc quyền cung cấp dịch vụ truyền hình cáp. Trong đó, các doanh nghiệp cung cấp thuê bao truyền hình trả tiền có vai trò quan yếu nhất, nhóm doanh nghiệp này cung cấp sóng đến người xem và có ảnh hưởng đến hoạt động của 4 nhóm còn lại trên thị trường.

Minh Quyên. Bà Lan cho biết, Cục Quản lý cạnh tranh đánh giá thị trường truyền hình trả tiền có quy mô phát triển lớn, tốc độ phát triển nhanh và tiềm ẩn nhiều quy mô cạnh tranh không lành mạnh. SCTV đang dẫn đầu thị trường truyền hình trả tiền với 40% thị phần (tính theo doanh thu).

VTV đang thống lĩnh thị trường truyền hình trả tiền Khảo sát cũng cho thấy, truyền hình trả tiền là một thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh và doanh thu khá cao. Hành vi này khiến các doanh nghiệp khác không có thời cơ để tiếp cận khách hàng, còn người dùng không có quyền chọn lọc dịch vụ. Hoặc một số doanh nghiệp dựa vào sức mạnh thống lĩnh thị trường đã "ép" các nhà cung cấp kênh nội dung phải ký giao kèo độc quyền.

Điều 11, Luật Cạnh tranh quy định: Doanh nghiệp được coi là có vị trí thống lĩnh thị trường nếu có thị phần từ 30% trở lên trên thị trường can dự hoặc có khả năng gây hạn chế cạnh tranh một cách đáng kể.